Διδακτορική διατριβή, Συγγραφέας: Τζάμος, Ευάγγελος Ιωάννη, Επιβλέπων: Φιλιππίδης, Α. καθηγητής, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Σχολή Θετικών Επιστημών, Τμήμα Γεωλογίας.
Τα ζεολιθοφόρα ηφαιστειοκλαστικά ιζήματα του Νοτίου Ξεροβουνίου (Αβδέλλα, Νομός Έβρου) περιέχουν κατά μέσο όρο 57% κ.β. ζεόλιθο τύπου HEU, 6% κ.β. σμεκτίτη, 3% κ.β. μαρμαρυγία (συνολικά 66% κ.β. μικροπορώδη ορυκτά), 19% κ.β. άστριους, 10% κ.β. χριστοβαλίτη και 5% κ.β. χαλαζία (συνολικά 34% μη μικροπορώδη ορυκτά). Η χημική σύσταση αυτών των ιζημάτων είναι: 69,9% κ.β. SiO2, 13,2% κ.β. Al2O3, 1,2% κ.β. Fe2O3t, 1,0% κ.β. MgO, 3,0%κ.β. CaO, 1,5% κ.β. Na2O και 2,2% κ.β. K2O. Τα εξεταζόμενα ιζήματα παρουσιάζουν μέση ικανότητα ανταλλαγής ιόντων (δεσμευτική ικανότητα) 150 meq/100g. Η ικανότητα ανταλλαγής ιόντων αποδίδεται κυρίως στο ζεόλιθο τύπου-HEU, ενώ ο σμεκτίτης και ο μαρμαρυγίας συνεισφέρουν σχετικά λιγότερο σε αυτήν. Η ικανότητα ανταλλαγής ιόντων των πέντε δειγμάτων ζεόλιθου έδειξε θετικές συσχετίσεις με την περιεκτικότητά τους σε ζεόλιθο τύπου-HEU όπως και με την περιεκτικότητά τους συνολικά σε μικροπορώδη ορυκτά (ζεόλιθος + σμεκτίτης + μαρμαρυγίας). Τα ορυκτολογικά και φυσικοχημικά χαρακτηριστικά, καθιστούν το ζεολιθοφόρο πέτρωμα του Νοτίου Ξεροβουνίου, κατάλληλο για πιθανές περιβαλλοντικές εφαρμογές όπως: βελτίωση της ποιότητας του πόσιμου νερού, επεξεργασία αστικών, βιομηχανικών και γεωργικών υγρών αποβλήτων, επεξεργασία της λυματολάσπης, καθαρισμό ραδιενεργών υγρών, βελτίωση της ποιότητας των υδάτινων οικοσυστημάτων, ιχθυοκαλλιέργειες, βελτιωτικό όξινων και αλκαλικών εδαφών και γεωργικών καλλιεργειών, έλεγχο της δυσοσμίας, καθαρισμό πετρελαιοκηλίδων, καθαρισμό και ξήρανση αερίων, καθώς και εμπλουτισμό οξυγόνου και κλιματισμό κτιρίων.
